คอร์ติซอล (Cortisol) คือฮอร์โมนสำคัญที่ถูกสร้างเมื่อเรารู้สึกเครียดหรืออยู่ในสถานการณ์ตึงเครียด หากสมดุลจะช่วยให้ร่างกายรับมือกับภาวะฉุกเฉินได้ดี ช่วยปลุกพลังในยามเช้าและรักษาสมดุลของระบบภูมิคุ้มกัน แต่หากคอร์ติซอลสูงเรื้อรังจะส่งผลลบต่อสุขภาพ ทั้งระบบประจำเดือน น้ำหนัก อารมณ์ ไปจนถึงการนอนหลับ—การเข้าใจคอร์ติซอลจึงเป็นจุดเริ่มต้นของการดูแลร่างกายอย่างครอบคลุม
ฮอร์โมนคอร์ติซอลทำความรู้จักกับฮอร์โมนกันหน่อย
- คอร์ติซอลผลิตโดยต่อมหมวกไต ซึ่งอยู่เหนือไตทั้งสองข้าง
- ทำหน้าที่เพิ่มพลังงานจากน้ำตาลในเลือด กระตุ้นหัวใจ และปรับสมดุลการทำงานของระบบต่าง ๆ เมื่ออยู่ในภาวะเครียด
- ควรมีจังหวะสูงในช่วงเช้า และลดลงในช่วงเย็น เพื่อให้ร่างกายเข้าสู่ภาวะพักผ่อนและนอนหลับได้ปกติ
ผลกระทบเมื่อคอร์ติซอลสูงเรื้อรัง
- น้ำหนักขึ้นง่ายโดยเฉพาะหน้าท้อง
คอร์ติซอลสูงทำให้ร่างกายสะสมไขมันเพื่อเก็บพลังงานไว้ใช้อย่างเร่งด่วน และชะลอการเผาผลาญพลังงาน ทำให้น้ำหนักเพิ่มขึ้นโดยเฉพาะบริเวณหน้าท้อง - นอนไม่หลับ หรือนอนไม่สนิท
ระดับคอร์ติซอลที่สูงในช่วงค่ำจะรบกวนวงจรการนอน ทำให้หลับยาก ตื่นกลางดึก หรือรู้สึกอ่อนเพลียแม้นอนนาน - อารมณ์แปรปรวนและความวิตกกังวลเพิ่มขึ้น
คอร์ติซอลเรื้อรังเกี่ยวข้องกับภาวะวิตกกังวล ซึมเศร้า และทำให้การควบคุมอารมณ์ยากขึ้น ส่งผลต่อความสัมพันธ์และสุขภาพจิตโดยรวม - ฮอร์โมนเพศถูกรบกวน
คอร์ติซอลที่สูงต่อเนื่องดึงทรัพยากรจากการสร้างฮอร์โมนเพศ เช่น เอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรน ทำให้รอบเดือนแปรปรวน ประจำเดือนขาด หรือมีอาการ PMS รุนแรงขึ้น - ระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอลง
ความเครียดเรื้อรังลดความสามารถของระบบภูมิคุ้มกัน ทำให้ติดเชื้อง่ายขึ้น และหายป่วยช้ากว่าปกติ
สัญญาณบ่งบอกว่าคอร์ติซอลสูง
- น้ำหนักเพิ่มโดยเฉพาะช่วงหน้าท้อง
- นอนไม่หลับหรือหลับไม่สนิท
- ตื่นสาย รู้สึกเหนื่อยแม้ตื่นเช้า
- กระหายน้ำหรือรู้สึกหิวบ่อยผิดปกติ
- อารมณ์หงุดหงิด วิตกกังวล หรือหมดแรงได้ง่าย
- ผิวแห้ง ผมร่วง หรือมีสิวเรื้อรังมากขึ้น
- รอบเดือนแปรปรวนหรือหายไปเป็นบางรอบ
วิธีดูแล “คอร์ติซอลคืนสมดุล”
- ฝึกเทคนิคคลายเครียด
เช่น ฝึกสมาธิ หายใจลึก โยคะ หรือการเขียนไดอารี่ช่วยจัดระเบียบความคิด และลดระดับคอร์ติซอลในระยะยาว - จัดตารางนอนให้ประจำ
เข้านอนและตื่นเวลาเดิมในทุกวัน แม้วันหยุด เพื่อรักษาจังหวะฮอร์โมนที่สมดุล พร้อมลดการใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ก่อนนอน - ออกกำลังกายอย่างพอดี
เดินเร็ว ว่ายน้ำ ปั่นจักรยาน หรือโยคะ เป็นการกระตุ้นการหลั่งสารแห่งความสุข และลดคอร์ติซอลได้อย่างเป็นธรรมชาติ - เลือกรับประทานอาหารที่ช่วยควบคุมคอร์ติซอล
เน้นอาหารไม่ผ่านกระบวนการ เช่น ธัญพืชเต็มเมล็ด ผักใบเขียว โปรตีนจากปลา ถั่ว และอาหารที่มีโอเมก้า-3 เช่น เมล็ดแฟลกซ์ - จับต้นชนปลายความเครียด
ระบุแหล่งที่มาของความเครียด และเรียนรู้วิธีตอบสนองที่เหมาะสม หากความเครียดไม่ลดลงภายใน 2–3 เดือน ควรพบผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตหรือแพทย์ผู้เชี่ยวชาญระบบฮอร์โมน
Посудомоечные машины уже давно вышли из разряда люксовых товаров и превратились в необходимую часть любой кухни..
[url=https://asko-russia.lat/]Посудомойки Краснодар[/url], вы найдете лучшие предложения и советы по выбору.
Различные акции и специальные предложения позволят снизить стоимость покупки.